033 - 7600530 info@conceptsales.nl

Cloud Computing begint langzamerhand volwassen te worden. De tijd waarin de ‘cloud’ een technologisch hoogstandje was voor zeer uitzonderlijke toepassingen ligt achter ons. (Zie ook ‘Cloud computing is onderdeel van de megatrend van bezit naar gebruik’.) Gewone organisaties ontdekken dat de ‘cloud’ ook voor hen een reële optie is, die ingepast moet worden in hun infrastructuur. Dat betekent dat leveranciers die op dit punt ‘nee’ verkopen, zichzelf buitenspel zetten als full service provider aan hun klanten.

Veel leveranciers schrikken echter bij het vooruitzicht Cloud Computing te moeten leveren. Ze vragen zich af:

  • Moeten we investeren in een datacenter, terwijl we er geen zicht op hebben aan welke vraag dit in de toekomst moet voldoen?
  • Kannibaliseren we hiermee niet onze overige dienstverlening?
  • Bezitten we hiervoor wel de juiste competenties?

Bekeken vanuit de techniek zijn dit legitieme vragen. En tenslotte zijn veel ICT-bedrijven gespecialiseerd in techniek. Maar dit onderwerp moet worden bekeken vanuit het business model van de dienstverlening aan de klant (zie ook ‘ICT is nog geen innovatieve technologie omdat leveranciers in gebreke blijven’): wat is de behoefte van de klant en hoe kunnen wij daar op een goede manier aan voldoen?

Cloud Computing is geen separaat issue
Als ICT-bedrijf zult u natuurlijk zeggen, dat u uw dienstverlening bekijkt vanuit de ogen van de klant. Nu zag tot voor kort de werkelijkheid er voor de klant hetzelfde uit als voor het ICT-bedrijf. De klant had een ICT-infrastructuur die beheerd moest worden. Die infrastructuur en het beheer waren opgebouwd uit meerdere taakvelden en de levering van bedrijfsapplicaties en het technisch applicatiebeheer werden vaak uitbesteed aan speciale leveranciers.

ICT-Beheer

Figuur 1: ICT-beheer vanuit het perspectief van ICT-bedrijven

(Zie ook ‘ICT-bedrijven zijn uitblinkers in het leveren van onprofessionele services’.) Iedereen deed het zo. Als je het anders wilde, dan moest je het totale ICT-beheer zelf doen. Zo parkeerden ICT-leveranciers afwijkende klantbehoeftes als onrealistisch en konden ze deze negeren.

ICT-technologiebedrijven hebben van meet af aan getracht klanten te vangen in een lock-in. Denk aan IBM, denk aan Microsoft en denk aan SAP. Klanten werden afhankelijk gemaakt. Met Cloud Computing dreigt nu hetzelfde. Vooral wanneer gebruik wordt gemaakt van software-as-a-service, zoals de Japanse posterijen ondervonden. Zij gingen, om in het kader van de privatisering snelheid te maken, aan de slag met Salesforce.com en Force.com. Het doel snelheid werd ruim gehaald: de applicatieontwikkeling ging drie- tot viermaal zo snel. De consequentie echter van het ontwikkelen van eigen oplossingen boven op de omgevingen van Salesforce.com en Force.com is dat overstappen op een andere leverancier lastig wordt.

Daarnaast heeft Cloud Computing nog een aantal andere zorgpunten (zie ook ‘Heeft u de antwoorden op de vragen van de CIO’):

  • Cloud Computing is niet de aangewezen oplossing voor zware bedrijfsapplicaties met een voorspelbare belasting en een vast aantal gebruikers. Cloud Computing brengt dan geen kosten voordeel met zich mee en door de andere zaken die geregeld moeten worden, zijn er wel aanvullende investeringen nodig.
  • Het inregelen van de security vergt een andere benadering. (Zie ook ‘Security in de cloud is gezond verstand gebruiken’.)

Voor veel organisaties is Cloud Computing vanwege dit soort uitdagingen op dit moment niet opportuun. Maar dat betekent niet dat men zich er niet op moet oriënteren, meent David Cearly analist bij Gartner. Op de korte termijn moet men zich op de hoogte stellen van de verschillende aanbiedingen en wat die voor het bedrijf kunnen betekenen. Voor de wat langere termijn zullen de mogelijkheden geavanceerder worden, en zal er alle reden zijn om Cloud Computing onderdeel te maken van de ICT-strategie. Want slimme ICT-dienstverleners zullen deze lock-in van technologie leveranciers graag willen vervangen door een lock-in met behulp van een uniek dienstverleningsconcept. (Zie ook ‘Alleen leveranciers die groot en sterk genoeg zijn, kunnen bij outsourcing denken aan Customer Intimacy, mits’.)

Cloud Computing biedt vooral ook voordelen
Klanten zullen Cloud Computing dan ook zeker overwegen, als ze staan voor een volgende investeringsronde in de ICT. Het kopen van een server is tegenwoordig wel de langzaamste en duurste oplossing voor het uitrollen van een nieuwe applicatie. Er zijn talloze alternatieven, van colocatie tot hosting op virtuele machines en Cloud Computing vergroot de keuzemogelijkheden nog.

Volgens James Staten, principal analyst bij Forrester Research, is Cloud Computing voor Forresster: een gestandaardiseerde zelfbedienings-IT-capaciteit (dienst, software of infrastructuur) die geleverd wordt via internet en afgerekend wordt naar gebruik. In zelfbediening en de afrekenmethode, en de manier waarop leveranciers daarmee omgaan, schuilt het verschil met andere vormen van hosting. Betalen naar gebruik, bijvoorbeeld, betekent in het algemeen dat er geen lange-termijncontracten zijn, terwijl zelfbediening aangeeft dat de diensten afgenomen worden zonder menselijke tussenkomst – een essentiële voorwaarde voor het kosteneffectief beschikbaar stellen van cloud-diensten. Een ander kenmerk is ‘multitenancy’, waarbij verschillende klanten de resources delen, zoals wanneer verschillende klanten met een enkele instantie van een applicatie of dienst interacteren, of wanneer klanten hardware fysiek delen, maar gescheiden blijven door virtualisatie.

Niet alle cloud computing-diensten richten zich op dezelfde gebruikers in een organisatie. Een veelgebruikte onderverdeling, die onder andere door het National Institute of Standards and Technologies (NIST) wordt gehanteerd, is een verdeling in drie typen:

  • Software-as-a-service: kant-en-klare applicaties die niet te wijzigen zijn, al zijn soms wel kleine aanpassingen mogelijk aan uiterlijkheden en workflow; de afnemer van een dergelijke dienst kan iedereen binnen een bedrijf zijn. (Zie ook ‘Met Cloud Computing wordt SaaS volwassen’.);
  • Platform-as-a-service: een bouw-uitrol-beheer­omgeving die ontwikkelaars een raamwerk en softwaresysteem biedt om diensten te creëren en snel beschikbaar te maken via internet; vaak is een PaaS-dienst specifiek ontworpen voor een SaaS-oplossing, zoals Force.com voor de CRM-toepassing van Salesforce.com;
  • Infrastructure-as-a-service: een virtuele hostingomgeving op afroep;.het beschikbaar maken van virtuele machines in zo’n omgeving is een kwestie van minuten; er wordt afgerekend naar rato van het gebruik.

Deze indeling is niet geheel dekkend. Er zijn ook diensten af te nemen die geen platform vormen, maar wel op zichzelf af te nemen zijn. Forrester gebruikt daarvoor de termen:

  • Cloud application-services: middleware-diensten op internet die voor een niet-ontwikkelaar weinig waarde hebben; voorbeelden zijn databases zoals Microsofts SQL Azure, factureringssystemen zoals Amazons DevPay en integratiediensten zoals Boomi;
  • Cloud-infrastructuurdiensten: discrete infrastructuurfuncties; het gaat daarbij om infrastructuurcomponenten in de cloud zoals storage-as-a-service, of IT-functies als disaster recovery die als een cloud-dienst worden geleverd.

Even terug naar Jip-en-Janneke-taal: de cloud kan een schitterende oplossing zijn in de volgende situaties:

  • applicaties die weinig interactie hebben met back-endsystemen;
  • webservers;
  • applicaties met grote fluctuaties in de systeembelasting;
  • applicaties voor korte termijn zoals voor applicatieontwikkeling, kwaliteitstesten of campagnes;
  • applicaties die snel opgezet moeten kunnen worden (live in minuten of uren, in plaats van in dagen of weken).

Juist deze verfijning moet niet worden opgevat, alsof alles moet worden ondergebracht in de cloud. Hierin moeten keuzes worden gemaakt. Gebeurt dit niet, dan zal Cloud Computing nooit de grote voordelen opleveren, die mogelijk zijn.

Cloud Computing biedt kansen voor ICT-dienstverleners
Voor ICT-dienstverleners biedt Cloud Computing grote kansen. Klanten willen alle keuzemogelijkheden die Cloud Computing biedt, maar missen veelal de schaalgrootte om deze complexiteit goedkoop in te kopen en vervolgens adequaat te managen. En het datacenter is niet de leverancier voor de eindklant, want datacentra zullen niet gespecialiseerd zijn in alle vormen van Cloud Computing. Zij leveren alleen de basis in de vorm van capaciteit. Om Cloud Computing voor alle organisaties binnen handbereik te brengen, zijn er intermediaire ICT-dienstverleners nodig, die enerzijds de schaalgrootte hebben om cloud-diensten goedkoop in te kopen en anderzijds de knowhow hebben om ze voor de klanten in te richten binnen hun bestaande ICT-infrastructuur. Geen ‘one-size-fits-all’-oplossing maar een samengestelde oplossing, waarbij de klant per behoefte maximaal de voordelen kan plukken.

Die ICT-dienstverlener zal dus een groot aantal functies goed moeten kunnen invullen. Variërend van architect van een complexe infrastructuur tot en met het strakke en gestandaardiseerde management (en eventueel de inkoop) van ICT-operations. (Zie ook ‘Beheersbare ICT-operations maakt ICT-dienstverleners structureel winstgevend’.) Tegenwoordig is het zelfs verdacht als een leverancier komt met een oplossing die hij zelf volledig kan leveren. Je weet dan in elk geval zeker, dat hij niet scherp kan inkopen. Dat heeft hij dan niet nodig. Ook de ICT is met de cloud toe aan een supply chain voor de levering van producten en diensten aan klanten. (Zie ook ‘ICT en functioneel beheer steeds meer logistieke processen’.)

© 2010 ConceptSales, Auteur: Wiebe Zijlstra

Auteur: Juri Pietersen

Juri is business lead bij Conceptsales en houdt zich bezig met sales strategie, salestraining, portfolio ontwikkeling en innovatie bij opdrachtgevers