033 - 7600530 info@conceptsales.nl

Veel softwareleveranciers denken nog, dat Cloud Computing weinig impact heeft op hun businessmodel. Strikt genomen hebben ze daarin gelijk. Je hoeft als leverancier tenslotte geen gebruik te maken van de mogelijkheden die de cloud biedt. Nu echter concullega’s zonder noemenswaardige investeringen en kosten open source software oplossingen kunnen aanbieden, is het maar de vraag hoe lang kale software nog verkoopbaar is. Zeker op de gebieden waarop Cloud Computing aanzienlijke voordelen biedt, zullen softwareleveranciers zich moeten voorbereiden op een businessmodel gebaseerd op dienstverlening.

Het idee dat ICT-oplossingen een bezit moeten zijn van een bedrijf is in feite al vele jaren achterhaald. We gebruiken immers al jaren e-mail en internet, zonder ons zelfs ook maar af te vragen van wie het internet eigenlijk is. (Zie ook ‘Cloud Computing is onderdeel van de megatrend van bezit naar gebruik’.) Hetzelfde doen we tenslotte met het wegennet, dat we met onze auto’s gebruiken, en met het luchtruim en de zee voor respectievelijk onze vliegtuigen en onze schepen. We verwachten anytime en anywhere online te kunnen om applicaties te gebruiken als mail, chat, social media of om te Googelen. Zodra het echter gaat om ICT-oplossingen voor onze organisatie, dan wordt er toch vaak wat onrustig gereageerd. Helaas wordt die onrust nog gevoed door tal van publicaties van experts. We moeten ons echter serieus afvragen of dat niet slechts bangmakerij is, gebaseerd op drogredenen. Feit is dat zolang serieuze ICT-vakbladen dit soort content met graagte blijven publiceren, het net lijkt of klanten dom zijn, welke keuze ze ook maken, en de experts hun status van goeroe behouden. (Zie ook ‘ICT-ers zo gek maken met beveiligingsissues, dat ze in de beveiligingsellende gaan geloven’.)

Waar zit de dreiging van Cloud Computing?
Natuurlijk kunt u in principe al uw applicaties onderbrengen in de cloud. De resultaten hiervan zullen echter tegenvallen. Voor een centrale bedrijfsapplicatie die intensief gebruikt wordt door een vast aantal interne medewerkers zal migratie naar de cloud geen enkele toegevoegde waarde hebben. Waarschijnlijk is de businesscase zelfs negatief, want er moeten extra voorzieningen getroffen worden voor beveiliging en performance. (Zie ook ‘Cloud Computing verandert landschap voor ICT-bedrijven’.) Uw huidige oplossing zal dan waarschijnlijk beter performen.

Volgens Gartner komen vooral de volgende applicaties in aanmerking:

  • applicaties die weinig interactie hebben met back-endsystemen;
  • applicaties met grote fluctuaties in de systeembelasting;
  • applicaties voor korte termijn zoals voor applicatieontwikkeling, kwaliteitstesten of campagnes;
  • applicaties die snel opgezet moeten kunnen worden (live in minuten of uren, in plaats van in dagen of weken).

Natuurlijk zijn er ook situaties waarin er aanvullende argumenten zijn om gebruik te maken van de cloud. Denkt u bijvoorbeeld aan:

  • organisatie die veel vestigingen hebben en een gecentraliseerde infrastructuur;
  • applicaties die vaak vanaf andere locaties dan de bedrijfswerkplek worden gebruikt; redenen hiervoor kunnen zijn:
  • het nieuwe werken,
  • veel werk in projecten op tijdelijke locaties;
  • bedrijven met sterke schommelingen in het personeelsbestand;
  • bedrijven in een supply chain, die gezamenlijk een shared service center gebruiken;
  • bedrijfspolicy om minimaal te investeren en primair alleen te betalen voor het gebruik;
  • een eigen ICT-afdeling met een groot tekort aan skills (zie ook ‘Functioneel beheer en inkoop vaak bottlenecks in de ICT-leveringsketens’).

Dat de cloud complexer is voor klanten is een fabeltje. Natuurlijk brengt de cloud complexiteit met zich mee. Kenmerkend echter voor Cloud Computing is, dat dit probleem bij de ICT leverancier ligt: voor de klant geen installatie, geen aanschaf van servers, geen aanschaf van software licenties, geen systeembeheer, geen back-ups, geen updates. Dat betekent natuurlijk niet dat nu alles gratis is, maar het bespaart de klant in elk geval wel een hoop sores, zeker als informatieverwerking geen core business is voor zijn organisatie.

Van ASP via SaaS naar Cloud Computing
Rond de eeuwwisseling heette het, dat ASP de wereld ging veroveren. Als SaaS is dit concept in 2007 echt doorgebroken. Geen wonder. Met ASP was de eerste winst al direct binnen, met SaaS kwam daar nog een beetje bij. Met Cloud Computing wordt het geheel volwassen.

  • Bij ASP maakt u gebruik van veelal bekende softwareproducten, die op een server van een ASP-leverancier staan. U hoeft zelf niets te installeren en kunt bij de software vanaf elke plek met een internetverbindingj. Elke gebruiker heeft een eigen licentie nodig, die dus ook betaald moet worden door de klant en verzorgd door de leverancier middels systeembeheer.
  • Bij Saas maakt u gebruik van nieuwere geheel op het web gebaseerde techniek. Het voordeel voor de leverancier is, dat hij vanaf één centrale plek in één keer updates (verbeteringen) en zelfs upgrades (nieuwe versies) kan doorvoeren. (Zie ook ‘SaaS is voor de gebruiker meer dan alleen stroom uit het stopcontact’.)
  • We spreken over Cloud Computing, wanneer software geen issue meer is. De leverancier biedt een oplossing! De gebruiker neemt daarop een abonnement en kan bijvoorbeeld per maand besluiten om op te waarderen, minder gebruikers af te nemen of zelfs helemaal te stoppen.

De volwassenheid valt echter in de praktijk nogal tegen. Er zijn tal van bedrijfsapplicaties die niet echt webbased zijn maar nog via het client/server concept werken. Deze applicaties zijn nauwelijks in de cloud onder te brengen.

Flexibiliteit van SaaS
Bij verkenning van de markt valt op dat veel SaaS-leveranciers momenteel nog te weinig flexibiliteit bieden in beschikbare capaciteit en functionaliteit en de daarmee gepaard gaande kosten voor de afnemers. Zo is het bijvoorbeeld bij Salesforce niet mogelijk om te betalen gebaseerd op werkelijk verbruik van capaciteit en functionaliteit. Daarnaast zijn de beschikbare functionaliteit en het aantal gebruikers niet (realtime) aan te passen. Men hanteert een abonnementservice, waarbij men zich voor de duur van de contractperiode verbindt aan de betaling daarvoor, of men deze nu gebruikt of niet. Nederlandse leveranciers hanteren een vergelijkbaar betalingsmodel.

Opschalen – groeien in aantal gebruikers en functionaliteit – kan meestal wel. Daar ligt ook een belangrijk voordeel ten opzichte van het traditionelere outsourcingsmodel. Bij dat laatste moeten afnemers vaak op voorhand bepalen wat de capaciteit is van de door hen gehuurde servers. Om piekgedrag te kunnen opvangen, en mogelijke groeiverwachtingen, worden deze systemen in het algemeen overgedimensioneerd. Een onderzoek van McKinsey wijst uit dat de gemiddelde benuttingsgraad van servers dan rond de 10 procent ligt. Bij een SaaS-constructie kan – door gebruik te maken van de statistische eigenschappen die kenmerkend zijn voor computergebruik en -beheer – de overdimensionering van servers in gedeelde rekencentra omlaag, en daarmee kunnen ook de kosten omlaag.

Wat betreft afschalen valt op dat grote leveranciers vaak niet bereid zijn om ‘licenties terug te nemen’. Voor een vermindering van aantal en/of functionaliteit voelen de meeste leveranciers weinig. Hierdoor kan de daadwerkelijke kostenbesparing voor de afnemer lager uitvallen dan aanvankelijk gedacht.

De oorzaak voor de inflexibiliteit ligt niet alleen bij de SaaS-leveranciers. Veel applicaties lenen zich momenteel namelijk nog niet om voldoende gebruik te maken van de flexibiliteit die cloud computing biedt. Programma’s moeten specifiek worden ontworpen of worden aangepast om gebruik te kunnen maken van on-demand up- en downscaling-mogelijkheden die bijvoorbeeld Amazon webservices (EC2), Google App Engine bieden. Daarnaast zijn veel applicaties er niet op ingericht om on-demand van verschillende geboden functionaliteiten gebruik te maken.

Naast de schaalbaarheid van capaciteit en functionaliteit spelen ook beveiligingsaspecten, betrouwbaarheidsaspecten en latency-aspecten (hoe realtime is de applicatie, vertraging via internet).

Voor het moment is het daarom zo, dat software die op een cloud computing-infrastructuur wordt uitgevoerd (zoals de software van Salesforce, Google, Microsoft, NetSuite en diverse andere leveranciers), weinig schaalbaar is. Het voordeel van de flexibiliteit die Cloud Computing biedt, wordt in die gevallen genoten door de SaaS-leverancier, en die geeft dat voordeel in de regel niet, of slechts in beperkte mate door.

De komende jaren echter zal de concurrentiestrijd zich op dit punt toespitsen. Want via SaaS en de cloud worden diensten transparant en vergelijkbaar en zullen prijzen beter vergelijkbaar zijn. Kleinere leveranciers zullen daarbij eerder dan grote internationale spelers geneigd zijn om de voordelen van SaaS/Cloud Computing te delen met hun klanten. CIO’s en inkopers doen er dus voorlopig goed aan om ook te shoppen bij kleinere leveranciers. Daar zijn nog meer kostenvoordelen te behalen. En dat zal de grote partijen dwingen om daadwerkelijk op prijs/prestatie te concurreren. Het gaat dan in het bijzonder om het aspect van up- en downscaling.

Software as a service, juist met Cloud Computing
SaaS en Cloud Computing maken de markt transparant. Voor software leveranciers zal het steeds minder gemakkelijk worden om een lock-in te creëren. Sterker nog, zij zijn er niet zodra de overeenkomst met de klant getekend is. Zij zullen hun applicaties moeten aanbieden als een continue service en als verkopende partij zijn zij verantwoordelijk voor de totale dienstverlening aan de klant. Het alternatief is dat zij wegkruipen achter integrators, die als dienstverlener naar de eindklant optreden. (Zie ook ‘Recessie dwingt ICT-bedrijven tot herziening SWOT-analyse’.) Maar dan verdampt de marge in hoog tempo. De klant wil in de toekomst betalen voor het gebruik van software inclusief de levering hiervan. Daar valt dus genoeg te verdienen om investeringen in de software terug te verdienen. Want investeren in die software blijft nodig om de kwaliteitsvoorsprong op de open source leveranciers te behouden.

© 2010 ConceptSales, Auteur: Wiebe Zijlstra

Delen van dit artikel zijn overgenomen uit: Richard Sitters, Karin Zwiggelaar, ‘Saas en cloud langzaam volwassen’ in Automatisering Gids,  5 maart 2010.

Auteur: Juri Pietersen

Juri is business lead bij Conceptsales en houdt zich bezig met sales strategie, salestraining, portfolio ontwikkeling en innovatie bij opdrachtgevers

Deel deze informatie eenvoudig met anderen: Share on LinkedIn
Linkedin
Share on Facebook
Facebook
0Tweet about this on Twitter
Twitter